Hàng tháng, rất nhiều người có kinh nguyệt trải qua những cơn đau bụng dưới. Có người chỉ hơi khó chịu, có người phải nghỉ học, nghỉ làm. Bài này giải thích cơ chế đứng sau cơn đau, các cách giảm đau thường được khuyến nghị và dấu hiệu cảnh báo.
Điều gì gây ra cơn đau?
Trước kỳ kinh, lớp niêm mạc tử cung (nội mạc tử cung) dày lên để chuẩn bị đón phôi. Nếu không có thai, mức progesterone giảm, lớp niêm mạc bong ra và thoát ra ngoài cùng máu kinh. Trong quá trình này, tế bào nội mạc tử cung giải phóng prostaglandin, nhóm chất khiến cơ tử cung co bóp và có thể làm giảm lưu lượng máu đến cơ tử cung. Nồng độ prostaglandin cao thường đi kèm cơn đau dữ dội hơn.
Loại đau này gọi là đau bụng kinh nguyên phát: đau kinh không do bệnh lý thực thể ở vùng chậu. Đây là một triệu chứng liên quan đến chu kỳ kinh, không phải một “bệnh mạn tính” cần điều trị suốt đời.
Những cách giảm đau thường được khuyến nghị
| Cách | Ghi chú |
|---|---|
| Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) | Ức chế tổng hợp prostaglandin. Tổng quan Cochrane cho thấy nhóm thuốc này hiệu quả hơn giả dược trong giảm đau kinh, nhưng có thể gây tác dụng phụ trên dạ dày; dùng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ |
| Chườm ấm vùng bụng dưới | Đơn giản, an toàn, có thể dùng kèm các cách khác |
| Vận động nhẹ nhàng | Đi bộ, giãn cơ; một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích |
| Thuốc tránh thai nội tiết | Có thể được bác sĩ cân nhắc, cần kê đơn và phù hợp từng người |
Lưu ý về No-Spa
Một hiểu lầm khá phổ biến là xếp No-Spa vào nhóm thuốc nội tiết. Không đúng: hoạt chất của No-Spa là drotaverine, một thuốc chống co thắt cơ trơn, không phải hormone và không có tác dụng tránh thai. Dù vậy, mọi loại thuốc đều nên dùng theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.
Khi nào cần đi khám?
Hãy gặp bác sĩ nếu bạn thấy:
- Đau dữ dội, không đỡ dù đã dùng các cách thông thường, hoặc phải nghỉ sinh hoạt hằng ngày.
- Cơn đau nặng dần theo thời gian hoặc bắt đầu muộn sau nhiều năm có kinh không đau.
- Kinh ra rất nhiều, đau khi quan hệ, đau khi đi vệ sinh trong kỳ kinh, hoặc khó có thai.
- Sốt, ra khí hư bất thường hoặc đau bụng đột ngột, dữ dội.
Đau kèm các dấu hiệu trên có thể gợi ý đau bụng kinh thứ phát, chẳng hạn do lạc nội mạc tử cung, cần được đánh giá chuyên khoa. Theo hướng dẫn của ACOG dành cho tuổi vị thành niên, đây là nhóm nguyên nhân không nên bỏ sót.
Đau kinh phổ biến, nhưng phổ biến không có nghĩa là bạn phải chịu đựng trong im lặng.
Nguồn tham khảo
- Iacovides S., Avidon I., Baker FC. What we know about primary dysmenorrhea today: a critical review. Hum Reprod Update. 2015;21(6):762–778.
- Marjoribanks J. và cs. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for dysmenorrhoea. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(7):CD001751.
- ACOG Committee Opinion No. 760: Dysmenorrhea and Endometriosis in the Adolescent. Obstet Gynecol. 2018;132(6):e249–e258.
Cách trích dẫn bài này
APALinh. (2026, 29 tháng 9). Đau bụng kinh: vì sao xảy ra, giảm đau thế nào và khi nào cần đi khám. VietVitality. https://vietvitality.pages.dev/bai-viet/dau-bung-kinh-hieu-dung/
VancouverLinh. Đau bụng kinh: vì sao xảy ra, giảm đau thế nào và khi nào cần đi khám. VietVitality [Internet]. 2026 29/9. Truy cập từ: https://vietvitality.pages.dev/bai-viet/dau-bung-kinh-hieu-dung/